گروسی خواستار ازسرگیری همکاریهای هستهای تهران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی شد
گروسی از ایران خواست تعامل دیپلماتیک خود با آژانس بینالمللی انرژی اتمی را از سر بگیرد
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، روز سهشنبه از ایران خواست با این نهاد همکاری کند و بار دیگر اجازه دسترسی بازرسان بینالمللی به تأسیسات هستهای خود را بدهد.
گروسی در جریان گزارشی که در نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد در نیویورک ارائه کرد، گفت این شورا برای بررسی پرونده هستهای ایران تشکیل جلسه داده است. وی خاطرنشان کرد که آژانس همچنان قادر نیست وضعیت مواد هستهای اعلامشده از سوی ایران در گذشته را پس از حملات نظامی سال ۲۰۲۵ به تأسیسات هستهای این کشور راستیآزمایی کند.
گروسی تأکید کرد که راستیآزمایی فنی و مستقل آژانس، یکی از ارکان اساسی امنیت بینالمللی و جلوگیری از اشاعه تسلیحات هستهای است. وی خواستار «ازسرگیری تعامل دیپلماتیک با آژانس» شد و همزمان تأکید کرد که «هرگونه توافق پایدار درباره برنامه هستهای ایران باید نقش آژانس در راستیآزمایی و نظارت را در بر بگیرد».
مدیرکل آژانس تأکید کرد که این نهاد «از زمان آغاز حملات نظامی در ژوئن ۲۰۲۵ تاکنون نتوانسته است فعالیتهای معمول بازرسی خود را در ایران از سر بگیرد». وی افزود که آژانس تا پایان همان ماه، به دلایل امنیتی و برای حفاظت از جان بازرسان خود، ناچار شد تمامی بازرسانش را از ایران خارج کند.
گروسی خاطرنشان کرد که «بازرسان ماههاست برای بازگشت به ایران آمادهاند، اما تهران اطلاعات لازم را ارائه نکرده و اجازه دسترسی موردنیاز برای ازسرگیری راستیآزمایی مواد و تأسیسات هستهای اعلامشده را نداده است».
وی در این زمینه گفت: «آژانس بینالمللی انرژی اتمی تاکنون نتوانسته است تأیید کند که مواد هستهای مشمول پادمانهای توافق جامع پادمانها با ایران، از مسیر تعیینشده منحرف نشدهاند. این وضعیت را میتوان و باید اصلاح کرد.»
او همچنین درباره ذخایر پیشتر اعلامشده ایران از اورانیوم با غنای بالا، به میزان ۴۴۰ کیلوگرم، ابراز نگرانی کرد.
گروسی توضیح داد که آژانس برای تعیین وضعیت این مواد، به اطلاعات لازم و امکان دسترسی به تأسیسات نیاز دارد تا از انطباق اقدامات ایران با تعهداتش بر اساس توافق پادمانها و پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای اطمینان حاصل کند. وی همچنین یادآور شد که آژانس همچنان خواستار اجازه ورود بازرسان خود به تأسیسات غنیسازی سوخت اصفهان است؛ تأسیساتی که ایران پیش از حملات ژوئن ۲۰۲۵ از وجود آن خبر داده بود.
به گفته گروسی، ایران در سال ۲۰۲۵ موافقت کرده بود که بازرسان از این تأسیسات بازدید کنند، اما حملات نظامی مانع انجام بازرسی برنامهریزیشده شد. از آن زمان تاکنون نیز تهران به درخواستهای مکرر آژانس برای دسترسی به این مرکز پاسخی نداده است.
گروسی همچنین به چندین تأسیسات دیگر اشاره کرد که در حملات نظامی آسیب دیدند؛ از جمله تأسیسات غنیسازی سوخت فردو، تأسیسات آزمایشی و اصلی غنیسازی سوخت نطنز، شماری از تأسیسات مجموعه اصفهان و راکتور آب سنگین خنداب.
مدیرکل آژانس تأکید کرد که تعهدات قانونی ایران برای همکاری با فعالیتهای راستیآزمایی در چارچوب پادمانها، بهصورت یکجانبه قابل تعلیق نیست. وی افزود که آژانس همچنان فعالیتها در تأسیسات هستهای اعلامشده ایران و همچنین مکانهای مرتبط با برنامه هستهای پیشین و اعلامنشده این کشور را زیر نظر دارد.
گروسی اظهار داشت که آژانس هیچ نشانهای از فعالیتهای مربوط به تعمیر یا بازسازی تأسیساتی که در حملات نظامی سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ آسیب دیدهاند، مشاهده نکرده است. با این حال، هشدار داد که نظارت از راه دور نمیتواند جایگزین حضور مستقیم بازرسان شود؛ حضوری که برای راستیآزمایی وضعیت واقعی در محل ضروری است.
وی در ادامه گفت که نیروگاه هستهای بوشهر در این زمینه استثنا محسوب میشود، زیرا بازرسان آژانس همچنان فعالیتهای راستیآزمایی خود را در این نیروگاه انجام میدهند.
گروسی همچنین توضیح داد که سازمان انرژی اتمی ایران به شکلی سازنده با آژانس همکاری کرده است تا تحویل تجهیزات پادمانی موردنیاز برای راستیآزمایی سوخت مصرفشده، پیش از انتقال آن به یک تأسیسات جدید ذخیرهسازی خشک، هماهنگ شود. وی پیشبینی کرد که این فرایند در اوایل سال آینده میلادی انجام گیرد.
توافق قاهره و تلاشهای دیپلماتیک برای حل اختلافات هستهای
گروسی درباره توافق قاهره که در سپتامبر ۲۰۲۵ با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، و با حمایت عبدالفتاح السیسی، رئیسجمهور مصر، امضا شد، گفت این توافق مبنایی برای ازسرگیری همکاریها فراهم میکند.
وی خاطرنشان کرد که این توافق شامل اقدامات عملی برای اجرای تعهدات پادمانی پس از حملات به تأسیسات هستهای تحت نظارت آژانس است. او افزود که بازنگری در این توافق میتواند به حل مسائل فنی کمک کند، در حالی که نگرانیهای مشروع ایران درباره ایمنی و امنیت نیز مورد توجه قرار گیرد.
مدیرکل آژانس همچنین به تلاشهای دیپلماتیک چندین کشور، از جمله عمان، پاکستان، قطر و مصر، اشاره کرد و گفت این تلاشها «به پیشرفت در اقدامات فنی و مقدماتی لازم برای دستیابی به یک توافق احتمالی کمک کردهاند».
وی افزود: «اولویت آژانس، دستیابی به اطلاعات و امکان دسترسی لازم برای راستیآزمایی وضعیت مواد هستهای ایران و روشن شدن مسائل حلنشده مربوط به پادمانهاست.»
گروسی از تهران خواست بررسی گامهای فنی تدریجی را در دستور کار قرار دهد؛ اقداماتی که میتوانند زمینه را برای بازگشت بازرسان و ازسرگیری اجرای عادی اقدامات پادمانی فراهم کنند.او توضیح داد که این اقدامات میتوانند به ایجاد اعتماد و فراهم شدن شرایط لازم برای دستیابی به توافقی دیپلماتیک در سطحی گستردهتر کمک کنند.
گروسی در عین حال تأکید کرد که نظام جهانی منع اشاعه تسلیحات هستهای، بخش جداییناپذیر امنیت بینالمللی است و آژانس به اجرای بیطرفانه مأموریت خود پایبند خواهد ماند.در همین حال، آغاز نشست شورای امنیت بار دیگر با اختلافنظر میان کشورهای غربی از یک سو و چین و روسیه از سوی دیگر همراه شد.
همانند نشست مشابه ماه گذشته که به فعالیت کمیته تحریمهای مرتبط با ایران بر اساس قطعنامه ۱۷۳۷ اختصاص داشت، اعضای شورای امنیت این بار نیز درباره برگزاری جلسه اختلافنظر شدیدی داشتند.
روسیه و چین با برگزاری این نشست مخالفت کردند و استدلالشان این بود که قطعنامه ۲۲۳۱، که توافق هستهای سال ۲۰۱۵ بر اساس آن به تصویب رسید، اعتبار خود را از دست داده است.مسکو و پکن بر این باورند که با پایان اعتبار این قطعنامه، مبنای ادامه اجرای آن نیز از بین رفته است. این دو کشور پیشنهاد کردند دستور کار نشست تغییر کند و جلسه بهجای موضوع «عدم اشاعه»، ذیل عنوان «صلح و امنیت بینالمللی» برگزار شود.
به درخواست روسیه و چین، اعضای شورای امنیت درباره تغییر موضوعی که نشست بر اساس آن برگزار میشد، رأیگیری کردند.در این رأیگیری، ۱۱ کشور با برگزاری نشست موافقت کردند، در حالی که روسیه و چین به آن رأی مخالف دادند و پاکستان و سومالی نیز از رأی دادن خودداری کردند.
از آنجا که این رأیگیری ماهیتی آییننامهای داشت و به قواعد کاری شورای امنیت و موضوع دستور کار نشست مربوط میشد، استفاده از حق وتو در این مورد امکانپذیر نبود.
گروسی: میخواهیم اطمینان حاصل کنیم که انفجارهای رخداده در تأسیسات هستهای ایران موجب انتشار مواد پرتوزا و آسیب به افراد نشده باشد.گزارشی درباره وضعیت و محل نگهداری حدود ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده ایران رادر اختیار نداریم وبرای اطمینان از ایمنی مواد،نیازمند دسترسی به آنها هستیم https://t.co/aJVp9LPUVy
— لیلا پایدار (@Leylapaydar) October 27, 2026
بواسطة Safia
on
آبان ۰۶, ۱۴۰۵
Rating:


از سرگیری همکاری بین ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی گامی مهم در جهت روشن شدن وضعیت مواد هستهای و افزایش شفافیت، به دور از تشدید تنشهای سیاسی و نظامی است.
پاسخ دادنحذفدر واقع، اعطای دسترسی به بازرسان و از سرگیری فرآیندهای راستیآزمایی میتواند به کاهش اختلافات فنی و ایجاد شرایط برای رسیدگی به موضوع هستهای از طریق کانالهای دیپلماتیک کمک کند.
حذفاختلاف مداوم بین تهران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی ابهام در مورد وضعیت تأسیسات و مواد هستهای را افزایش میدهد و رسیدن به تفاهم را پیچیدهتر میکند.
پاسخ دادنحذفنظرات خود را مستقیمتر بیان کنید. پاسخهای خود را به اظهارات گروسی پیوند دهید. لحن دیپلماتیک متعادلی به آن اضافه کنید.
حذف