کارشناس ایرانی: آمریکا اکنون قیمت نفت را کنترل میکند و بازارها به تنشهای هرمز عادت کردهاند.
کارشناس ایرانی: آمریکا اکنون قیمت نفت را کنترل میکند و بازارها به تنشهای هرمز عادت کردهاند.
با وجود اظهارات تهدیدآمیز مقامات ایرانی و لفاظیهای آمریکا در مورد پایبندی به دیپلماسی، روزهای اخیر شاهد ادامه تشدید تحریمها و محاصره دریایی بوده است. طبق آخرین آمار، تقریباً 6 میلیون بشکه نفت خام ایران به ارزش نزدیک به 600 میلیون دلار توقیف شده و بیسروصدا در حال عبور از اقیانوس اطلس به سمت ایالات متحده است.
هفته گذشته، با وجود آسیب به خط لوله عربستان سعودی در حمله حوثیها، قیمت نفت از 106 دلار فراتر نرفت. در واقع، قیمت نفت در معاملات جهانی در روزهای پایانی هفته گذشته به 104 دلار کاهش یافت. در مجموع، اگرچه قیمت نفت از مرز 100 دلار عبور کرده است، اما نوسانات شدید روزهای اولیه جنگ را تجربه نکرده است.
هاشم اورعی، رئیس اتحادیه انجمنهای علمی انرژی و استاد دانشگاه صنعتی شریف، در مصاحبهای با روزنامه ایرانی "توسعه ایرانی" در مورد بازار جهانی نفت و تأثیر بحران تنگه هرمز بر اقتصاد جهانی بحث کرد.
بازار نفت به تنشهای خاورمیانه عادت کرده است
اورعی در مورد ارزیابی خود از نوسانات قیمت نفت گفت: «ما میدانیم که حدود ۲۰ درصد از سوختهای فسیلی جهان از تنگه هرمز عبور میکردند و بنابراین، قیمتهای جهانی نفت قبل از اولین جنگ در منطقه به شدت تحت تأثیر تحولات منطقه قرار گرفتند.»
وی تأکید کرد که بازار نفت اکنون تا حد زیادی به این تحولات عادت کرده است. وی افزود: «به عنوان مثال، اگر همین حادثه بین یمن و عربستان سعودی یک یا دو سال پیش رخ میداد، ما فقط شاهد افزایش و کاهش کوتاه مدت قیمت نفت نبودیم و قیمتها به سرعت به سطوح قبلی خود باز نمیگشتند.» او معتقد است که بازار جهانی نفت تا حد زیادی به رویدادها و تنشها در منطقه خاورمیانه عادت کرده است.
جهان در برابر شوک تنگه هرمز مقاوم شده است
این استاد دانشگاه صنعتی شریف گفت که اقتصاد جهانی، به دلیل ضرورت و عوامل مختلف، تا حدودی در برابر احتمال بسته شدن تنگه هرمز مقاوم شده است. او افزود که کشورهای جهان، به ویژه کشورهای واردکننده نفت، ذخایر استراتژیک خود را کاهش دادهاند و در نتیجه اختلالات بازار را کاهش دادهاند.
اورعی در مورد عامل دوم گفت: «چین، به عنوان بزرگترین واردکننده نفت جهان، تقاضای نفت خود را کاهش داده و در عین حال از ذخایر استراتژیک عظیم خود نیز استفاده میکند. چین تمرکز و اتکای خود را از سوختهای فسیلی به سمت زغال سنگ و برق تغییر داده است.»
او عامل سوم را شناسایی مسیرهای جایگزین برای تنگه هرمز دانست و اظهار داشت: «وقتی صادرکنندگان نفت متوجه شدند که دیگر نمیتوانند به تنگه هرمز تکیه کنند، بلافاصله شروع به بررسی مسیرهای موازی کردند. به عنوان مثال، برخی از کشورها مانند عربستان سعودی از مسیرهای زمینی استفاده میکنند، در حالی که عراق در حال حاضر نفت خود را از طریق سوریه و ترکیه منتقل میکند.»
این اقتصاددان برجسته انرژی توضیح داد که اثر تجمعی این عوامل منجر به کاهش حساسیت بازار جهانی نفت به تحولات تنگه هرمز شده است. در نتیجه، وقتی تنشها تشدید میشوند، تأثیر آن بر بازار جهانی دائمی نیست و قیمتها ظرف چند روز به حالت عادی برمیگردند.
کاهش وابستگی جهان به سوختهای فسیلی
اورعی در ادامه بحث خود در مورد کاهش تأثیر بسته شدن تنگه هرمز بر اقتصاد جهانی، به روند کاهش وابستگی جهان به سوختهای فسیلی پرداخت. او اظهار داشت: «کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی در آینده به معنای اهمیت کمتر تنگه هرمز و در نتیجه، حساسیت کمتر قیمتهای جهانی نفت به وضعیت منطقه ما است.»
ایران تنها صادرکننده نفت نیست!
رئیس اتحادیه انجمنهای علمی انرژی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه چگونه برخی تحلیلگران معتقدند با شناسایی مسیرهای جایگزین، اکثر کشورهای خلیج فارس همچنان به صادرات نفت ادامه میدهند، در حالی که ایران که خود تنگه هرمز را بسته است، به دلیل محاصره دریایی قادر به صادرات نفت نیست، گفت: «متأسفانه باید بگویم که این درست است.»
اورعی توضیح داد: «در حال حاضر، مقداری نفت از منطقه خلیج فارس صادر میشود، اما مشکل این است که ایران دیگر هیچ نقشی در این صادرات ندارد. صادرات نفت ایران به حدود ۲۰۰۰۰۰ بشکه در روز کاهش یافته است که مقدار بسیار کمی است.» اگر ایران هنوز درآمدی کسب میکند، به دلیل تقریباً ۸۰ میلیون بشکه نفتی است که در نفتکشها در دریا ذخیره کرده است، اما این ذخایر نیز به طور قابل توجهی کاهش یافتهاند.
وی افزود: «برای ایران که قبلاً ۱.۸ میلیون بشکه در روز صادر میکرد و به شدت به درآمدهای صادرات نفت وابسته است، این حجم صادرات اکنون عملاً صفر است. علاوه بر این، صادرکنندگان حجم فعلی، به عبارت عامیانه، نیمی از درآمد را «میخورند»، در حالی که بیشتر بقیه به واسطههایی معروف به «تراستها» میرسد.»
وی تأکید کرد که «نتیجه تاسفبار سیاستهای ایران در قبال منطقه این بوده است که سایر کشورها به صادرات نفت خود ادامه میدهند، در حالی که ایران از صادرات نفت خود منع شده است.»
قیمت نفت اکنون در دست ایالات متحده است
این استاد دانشگاه با اشاره به محاصره دریایی و توقیف محمولههای نفتی ایران گفت: «هدف ظاهری محاصره دریایی، جنگ علیه ایران است، اما در عمل، ایالات متحده با جلوگیری از صادرات نفت ایران و کنترل صادرات نفت سایر کشورها، توانسته است عرضه جهانی نفت را کنترل کند.» در نتیجه، قیمت نفت به دست ایالات متحده افتاد و از آنجایی که خود به بزرگترین صادرکننده نفت تبدیل شده بود، عملاً بازار نفت را کنترل میکرد.
این تحلیلگر انرژی در پایان گفت: «عواملی مانند توانایی موشکی و کنترل تنگه هرمز بازدارنده هستند. توانایی موشکی و کنترل تنگه هرمز تا زمانی که از آنها استفاده نکنیم، ارزشمند باقی میمانند. تواناییهای هستهای، بمب اتم، تنگه هرمز، موشکها و موارد دیگر از این قبیل، ابزارهایی برای استفاده نیستند؛ آنها فقط کاربردهای کاربردی و ابزاری دارند. وقتی از موشک استفاده میکنیم یا تنگه را میبندیم، صرفاً مشت خود را باز میکنیم. ایران با استفاده از این ابزارها، کارتهای خود را برای اقتصاد جهانی روی میز گذاشته است و جهان به ماهیت مشکل پی برده و شروع به جستجوی راهحل کرده است.»

هیچ نظری موجود نیست