تهران وارد فهرست ده شهر با بدترین شرایط زندگی در جهان شد
تهران وارد فهرست ده شهر با بدترین شرایط زندگی در جهان شد
تهران در آخرین رتبهبندی واحد اطلاعات اکونومیست (EIU) با کسب ۴۵.۳ امتیاز از ۱۰۰ امتیاز، در رتبه ۱۶۴ از بین ۱۷۳ شهر قرار گرفت و برای اولین بار وارد فهرست ده شهر با کمترین قابلیت سکونت در جهان شد.
در حالی که جنگ و افزایش بیثباتی در خاورمیانه در سقوط دو رتبهای تهران نقش داشته است، اما ریشه این ماجرا کاملاً در سیاست خارجی نیست. بحرانهای پایتخت از روی زمین آغاز میشوند، از آلودگی هوا، کمبود آب و فرونشست خاک گرفته تا ازدحام جمعیت، هزینههای بالای مسکن، نابرابری فضایی، فروش زمین و مقررات برنامهریزی شهری.
EIU در شاخص جهانی زیستپذیری ۲۰۲۶ خود، تهران را درست در زیر ده شهر انتهایی قرار داد. این شاخص ۳۰ مؤلفه را در پنج حوزه ارزیابی میکند: ثبات، مراقبتهای بهداشتی، فرهنگ و محیط زیست، آموزش و زیرساخت. امنیت، مراقبتهای بهداشتی، آلودگی، محدودیتهای فرهنگی، آموزش، مسکن، حمل و نقل، آب، برق و ارتباطات با هم ارزیابی میشوند.
تنفس به عنوان یک خطر روزانه
آلودگی هوا ملموسترین شاخص کاهش قابلیت سکونت در تهران است. طبق برآوردهای وزارت بهداشت، بیش از ۷۰۰۰ مرگ در تهران در سال ۲۰۲۴ به دلیل قرار گرفتن در معرض ذرات معلق بوده است.
این رقم به این معنی نیست که آلودگی علت مستقیم و ثبت شده مرگ و میر برای همه این افراد بوده است، بلکه نشان دهنده سهم تخمینی، بر اساس روشهای علمی، در تشدید بیماریهای قلبی و تنفسی، سکته مغزی، سرطان و مرگ زودرس است. عباس شاهسونی، رئیس اداره سلامت هوا و تغییرات اقلیمی وزارت بهداشت، بارها در مورد روند رو به افزایش مرگ و میر ناشی از آلودگی هوا هشدار داده است.
شهری از خودروها
دهههاست که تهران به گونهای توسعه یافته است که ترافیک خودروها را بر سهولت حرکت ساکنان و دسترسی آنها به خدمات اولویت میدهد. در حالی که بزرگراههای بیشتری ساخته شده است، تقاضا برای خودروهای شخصی نیز افزایش یافته است.
پیادهروها در بسیاری از محلهها باریک، مسدود یا توسط خودروها و موتورسیکلتها مسدود شدهاند. سیستم مترو بیش از حد شلوغ است و در ساعات اوج ترافیک از کمبود قطار رنج میبرد، در حالی که شبکه اتوبوسرانی سالهاست که با ناوگان فرسوده و کمبود وسایل نقلیه دست و پنجه نرم میکند.
مدیریت شهری از معرفی صدها اتوبوس و متروی جدید خبر میدهد، اما این تعداد نمیتواند کسری انباشته شده در طول سالها را به یکباره جبران کند. وعده افزایش سهم حمل و نقل عمومی به ۷۰ درصد از سفرهای درون شهری نیز دور از واقعیت است.
پیامدهای این تأخیر محدود به ازدحام نیست؛ زمان از دست رفته، مصرف سوخت، آلودگی، تصادفات و استرس روانی، همگی هزینههایی هستند که در بودجه شهرداری دیده نمیشوند، اما ساکنان روزانه هزینه آنها را میپردازند.
شهری که کارگران نمیتوانند از عهده مسکن برآیند. زندگی بدون دسترسی به مسکن بیمعنی است. برای بخش بزرگی از جمعیت شاغل آن، تهران به شهری تبدیل شده است که در آن کار امکانپذیر است، اما صاحب خانه شدن و اجارهنشینی به راحتی قابل دستیابی نیست.هزینه بالای زمین و اجاره بها، همراه با دستمزدهای راکد، خانوادههای کمدرآمد و حتی بخشهایی از طبقه متوسط را به سمت واحدهای مسکونی کوچکتر، محلههای ارزانتر یا شهرهای اطراف پایتخت سوق داده است.
در نتیجه، رفت و آمد روزانه بین تهران و کرج، شهریار، قدس، پردیس، بارند و پاکدشت افزایش یافته و فشار بیشتری بر شبکه حمل و نقل وارد میکند.
نابرابری فضایی یکی دیگر از جنبههای بحران است. کیفیت مدارس، مراکز درمانی، فضاهای سبز و حمل و نقل در سراسر شهر یکنواخت نیست. خانوادههایی که توانایی خرید مسکن در محلههای مرفه را دارند، فرصتهای بیشتری دارند، در حالی که ساکنان جنوب شهر، علاوه بر درآمد کمتر، سهم نامتناسبی از آلودگی، ساختمانهای ناامن و خدمات ناکافی را متحمل میشوند.رتبهبندی تهران این نابرابری داخلی را پنهان میکند، اما ساکنان آن روزانه آن را تجربه میکنند.
پایتخت تشنه و زمین در حال فرونشست
کاهش بارندگی، کاهش ذخایر سدها، رشد جمعیت و کاهش منابع آب زیرزمینی، همگی به تابآوری تهران کمک کردهاند.پاسخ اجرایی اغلب بر مدیریت مصرف خانوار متمرکز است، توصیهای ضروری اما ناکافی. از شهروندان خواسته میشود که در مصرف آب صرفهجویی کنند، اما سیاستگذاران باید توضیح دهند که چرا این منطقه با وجود منابع آبی محدود، همچنان پرجمعیت و توسعه نیافته است.
کاهش بیش از حد آبهای زیرزمینی، فرونشست خاک در جنوب و جنوب غربی تهران را نیز تشدید کرده است. علی بیتاللهی، رئیس بخش مدیریت ریسک مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، نسبت به گسترش فرونشست در منطقه ۱۸ و تجاوز آن به زیرساختها هشدار داد.
گزارشهای رسمی تخمین میزنند که نرخ فرونشست در بخشهایی از استان سالانه بیش از ۲۰ سانتیمتر است، پدیدهای که میتواند خسارات جبرانناپذیری به راهآهن، جادهها، خطوط لوله آب و گاز و ساختمانها وارد کند.
با این وجود، تهران همچنان شهری پر جنب و جوش با پتانسیل انسانی و فرهنگی استثنایی است، اما هیچ شهری نمیتواند به طور نامحدود به صبر ساکنان خود به عنوان سنگ بنای حکومت خود تکیه کند.
بواسطة Safia
on
شهریور ۲۴, ۱۴۰۵
Rating:

.webp)
هیچ نظری موجود نیست