هشدارهای زیستمحیطی: دریای خزر تا سال ۲۱۰۰ میتواند یک سوم مساحت خود را از دست بدهد
هشدارهای زیستمحیطی: دریای خزر تا سال ۲۱۰۰ میتواند یک سوم مساحت خود را از دست بدهد
تغییرات اقلیمی و الگوهای آب و هوایی، محرکهای اصلی کاهش سطح آب دریای خزر هستند. مقامات محیط زیست تأیید میکنند که سرعت از دست دادن آب در سالهای آینده، به ویژه در مناطق متعلق به روسیه و قزاقستان، افزایش خواهد یافت.
اسکندر صیدایی، رئیس سازمان نقشهبرداری و سرشماری ایران، با اشاره به ظهور خشکیهای جدید در بخشهای شمالی، شرقی و غربی دریا، اظهار داشت که دریای خزر با کمبود قابل توجه آب، به ویژه در منطقه شمالی آن، مواجه است.از سوی دیگر، احمدرضا لاهیجانزاده، معاون رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ایران، هشدار داد که اگر روند فعلی کاهش سطح آب ادامه یابد، دریای خزر میتواند تا سال ۲۱۰۰ حدود یک سوم از مساحت خود را از دست بدهد.
گرمایش جهانی و تغییرات اقلیمی از جمله برجستهترین علل کاهش سطح آب هستند، زیرا افزایش دما منجر به افزایش نرخ تبخیر از سطح دریا و کل حوضه آن شده است.مراکز تحقیقاتی و دانشمندان روسیه، آذربایجان و ترکمنستان، به همراه محققان ایرانی، مطالعات گستردهای را برای تعیین علل این کاهش مداوم سطح آب انجام دادهاند.
بر اساس این مطالعات، تقریباً ۸۰ درصد از آبی که به دریای خزر میرسد از رودخانهها و بارندگی تأمین میشود که رودخانه ولگا به تنهایی ۶۴ درصد از این کل را تشکیل میدهد و آن را به تأثیرگذارترین عامل در وضعیت آب دریا تبدیل میکند. میانگین جریان سالانه رودخانه به دریای خزر حدود ۳۵ میلیارد متر مکعب است.
رودخانه ولگا و افزایش تبخیر، بحران را تشدید میکند
دانشمندان خاطرنشان کردهاند که در سالهای اخیر شاهد تغییر در الگوهای آب و هوایی بودهایم و مسیرهای طوفان و باران از اقیانوس اطلس به عرضهای جغرافیایی بالاتر منتقل شدهاند. این امر منجر به کاهش بارندگی در حوضه رودخانه ولگا و کاهش جریان آن شده است و در نتیجه میزان آب رسیده به دریای خزر کاهش یافته است.
امید صدیقی، مدیر کل دفتر آلودگی دریایی سازمان حفاظت محیط زیست ایران، اظهار داشت که یافتههای اخیر نشان میدهد که تغییرات اقلیمی، همراه با کاهش جریان رودخانه ولگا، عامل اصلی این پدیده است.او توضیح داد که افزایش دما شدت تبخیر را افزایش داده و تغییراتی نیز در سرعت و جهت باد رخ داده است.
او افزود که سرعت باد افزایش یافته و جهت آن از شمال شرقی به جنوب غربی تغییر کرده است. این تغییر، همراه با بادهایی که از قزاقستان و ترکمنستان میوزد، گرد و غبار و شن را به حرکت درآورده و به افزایش سرعت تبخیر کمک کرده است.
طبق برآوردهای علمی، تقریباً ۱۵۰ میلیارد متر مکعب آب سالانه از سطح دریای خزر تبخیر میشود - رقمی فوقالعاده بالا. مدلهای اقلیمی نشان میدهند که این روند حداقل برای پانزده سال آینده ادامه خواهد یافت، زیرا تأثیرات قابل توجه تغییرات اقلیمی بر دریا همچنان ادامه دارد.
در مورد پیشبینیهای آینده، چندین سناریوی مختلف مورد مطالعه قرار گرفته است. در بدبینانهترین سناریو، سطح آب دریای خزر میتواند تا ۱۸ متر کاهش یابد که بدترین سناریوی ممکن است باشد. برعکس، سناریوهای خوشبینانهتر نشان میدهند که این کاهش در یک دوره ۱۵ تا ۳۰ ساله کمتر محسوس خواهد بود.
برخی از کارشناسان معتقدند که این کاهش ممکن است شروع به کند شدن کند و شاید حتی به تدریج در ده سال آینده متوقف شود، بر اساس این واقعیت که نوسانات سطح آب دریای خزر یک پدیده طبیعی است که دریا در طول تاریخ تجربه کرده است. مدیر کل دفتر آلودگیهای دریایی سازمان حفاظت محیط زیست ایران تأیید کرد که مدلهای فعلی نشاندهنده از دست رفتن احتمالی تقریباً ۳۵ درصد از مساحت سطح دریای خزر در آینده است و بیشترین میزان کاهش سطح آب در مناطق متعلق به روسیه و قزاقستان پیشبینی میشود.
در مقابل، انتظار میرود آذربایجان کاهش سطح آب کمتری را تجربه کند، در حالی که سواحل ایران با توجه به شیب بستر دریا به سمت ایران و عمق بیشتر در بخش ایرانی دریای خزر، کمترین تأثیر را از این پدیده خواهد پذیرفت.
محققان هشدار دادند که ادامه کاهش سطح آب میتواند پیامدهای زیستمحیطی و اقتصادی جدی برای کشورهای ساحلی دریای خزر داشته باشد، از جمله تهدید گونههای دریایی، کاهش جمعیت ماهیان خاویاری (که خاویار تولید میکنند) و آسیب به فعالیتهای بندری و کشاورزی.
کارشناسان خواستار اتخاذ برنامههای بلندمدت بر اساس بدترین سناریوها برای کاهش سطح آب دریا با هدف کاهش اثرات پیشبینیشده اقلیمی و اقتصادی شدند.
بواسطة Safia
on
خرداد ۲۴, ۱۴۰۵
Rating:


هیچ نظری موجود نیست